Een leertraject om het ambtelijk vakmanschap te sterken met ontwerpende vaardigheden
Ministerie van OCW, directie Media en Creatieve industrie
Oefenen met ontwerpende vaardigheden met een ontwerpopgaven uit de eigen context
In dit project ondersteunen we ambtenaren van de directie M&C bij het ontwikkelen van ontwerpvaardigheden. In een serie labs werken zij aan actuele beleidsvraagstukken, en leren ze hoe je ontwerpend beleid maakt: door te onderzoeken, te experimenteren en open het gesprek aan te gaan met ongewone partners. Niet vanuit zekerheden, maar vanuit nieuwsgierigheid en leerbereidheid.
Tegelijk reflecteren we op wat dit vraagt van de organisatie. Hoe kun je als ministerie ruimte geven aan deze manier van werken? Zo ontstaat niet alleen een nieuwe methodiek, maar een nieuwe kijk op het vakmanschap zelf.
Aanpak
Onze aanpak combineert leren in de praktijk met systematische reflectie op het vakmanschap. In ontwerplabs werken we aan concrete beleidsvraagstukken, terwijl we parallel onderzoeken wat deze ervaringen ons leren over effectief en responsief ambtelijk handelen.
Stap 1: Ambtelijk vakmanschap in kaart
We begonnen met gesprekken met het MT en de begeleidingscommissie. Ook organiseerden we een sessie voor de hele directie over de rol van de ambtenaar en ontwerpende vaardigheden. Deze verkenning vormde de basis voor de ontwerplabs.
Continue: Reflectie en vooruitkijken
Door het jaar heen reflecteren we steeds samen: wat leren we over ons ambtelijk vakmanschap? Wat vraagt een ontwerpende aanpak van ons? Aan het eind brengen we alle lessen samen en kijken we vooruit. Wat is er nodig om deze manier van werken structureel in te bedden in de organisatie?
Leren door te doen: in ontwerplabs werken ambtenaren onder onze vleugels aan actuele opgaven, zoals basisvaardigheden en de relatie tussen jeugd en media. Ze gaan bijvoorbeeld de wijk in, spreken met bibliotheken, jongeren of scholen. Zo zien ze van dichtbij hoe hun beleid in de praktijk uitpakt — en wat er beter kan. Tegelijkertijd onderzoeken we in een parallel spoor wat deze ervaringen ons leren over effectief en responsief ambtelijk handelen.
Stap 2: Ontwerpend werken in labs
In elk lab gaan deelnemers aan de slag met een beleidsopgave. Een ervaren ontwerper begeleidt het proces. We werkten onder andere met stakeholdermapping, sensitiser tools, interviewformats en veldonderzoek. Deelnemers doen dit zelf — al werkend leren ze denken en doen als een ontwerper.
Dit deden we
- 20 medewerkers van de directie M&C doorliepen een ontwerptraject
- We begeleidden twee ontwerplabs rond actuele beleidsopgaven
- We organiseerden vijf reflectiesessies voor de hele directie
- We versterkten het vakmanschap met ontwerpende vaardigheden
Bijzonder, want
- We werken een jaar lang intensief samen met de directie. We combineren coaching, procesregie en training tot een leertraject dat écht beklijft. Door te doen, te reflecteren en te leren ontstaat een nieuwe manier van werken — één die recht doet aan de complexiteit van deze tijd.
