Twee drukke stadspleinen, één grote kans. Het Kruisplein en het Eendrachtsplein vormen samen met de singel daartussen een belangrijke route van Rotterdam Centraal naar de Maas. Een route vol leven, verkeer en potentie — maar nog weinig plek om echt te blijven. De gemeente Rotterdam vroeg ons: Hoe maken we van deze doorgangsplekken weer prettige verblijfsplekken?
Dat onderzochten we door in gesprek te gaan met bewoners, ondernemers en voorbijgangers. We verzamelden inzichten, testten drie ontwerprichtingen en ontdekten welke toekomstvisie het meeste draagvlak heeft. Met een duidelijke conclusie: hier ligt ruimte voor een stadsoase in hartje Rotterdam.
Participatieonderzoek naar de twee pleinen in Rotterdam
Gemeente Rotterdam‘Grootschalig participatieonderzoek naar twee pleinen in het hart van Rotterdam’
De gemeente Rotterdam wilde weten hoe bewoners en gebruikers de Twee Pleinen beleven, wat hun wensen zijn voor de herinrichting en welke van drie ontwerprichtingen het meest draagvlak heeft. IDEATE combineerde kwantitatief en kwalitatief onderzoek om zowel cijfers als verhalen op te halen.
Het doel was om een gedragen advies te formuleren voor de herontwikkeling van de Twee Pleinen, waarin verblijfskwaliteit, verkeersveiligheid en eenheid centraal staan.
We voerden een online enquête uit met ruim 900 respondenten, organiseerden gesprekken met sleutelfiguren en hielden een verdiepende workshop met bewoners en ondernemers. De resultaten gaven richting aan het vervolg: beide pleinen ontwikkelen tot groene, toegankelijke plekken. Die een mooie verbinding vormen tussen het Centraal Station, de Westersingel en de Binnenweg. Maar ook plekken waar de buurt graag verblijft en trots op is.
Aanpak
● Stap 1: Verkenning met sleutelpersonen
● Stap 2: In gesprek
● Stap 3: Workshop met bewoners en ondernemers
● Stap 4: Visie en aanbevelingen
● Stap 2: In gesprek
● Stap 3: Workshop met bewoners en ondernemers
● Stap 4: Visie en aanbevelingen
Stap 1: Verkenning met sleutelpersonen
We startten met gesprekken met bewoners, ondernemers en wijkvertegenwoordigers om een goed beeld te krijgen van de huidige situatie. Daarbij kwamen thema’s als verkeersveiligheid, drukte en communicatie naar voren. Door helder te zijn over waar participatie over ging en wat ermee zou gebeuren, bouwden we vertrouwen op bij de betrokkenen.
Stap 3: Workshop met bewoners en ondernemers
In de Leeszaal Rotterdam West organiseerden we een generatieve workshop om de cijfers te verdiepen. Samen onderzochten we met de deelnemende bewoners en ondernemers waarom de pleinen als onrustig worden ervaren en wat er nodig is om ze prettiger te maken. De gesprekken leverden concrete ideeën op, zoals logische looplijnen, scheiding van verkeersstromen, ruimte voor groen en meer samenhang tussen de Oude en Nieuwe Binnenweg.
Stap 2: In gesprek
Vervolgens onderzochten we met een brede online enquête hoe Rotterdammers de Twee Pleinen nu gebruiken en waarderen. 932 mensen vulden de vragenlijst in, zowel omwonenden als ondernemers en werknemers die langs de pleinen reisden. Hun antwoorden lieten een duidelijk beeld zien: de pleinen worden ervaren als chaotisch, druk en onveilig, maar ook als plekken met potentie. Een grote meerderheid van de respondenten koos voor denkrichting C: Stadsoase – een variant waarin groen, overzicht en langzaam verkeer centraal staan.
Stap 4: Visie en aanbevelingen
IDEATE vertaalde de inzichten naar een samenhangende visie: werk verder aan de Stadsoase. Voor beide pleinen betekent dat minder kruisende verkeersstromen, meer ruimte voor langzaam verkeer, duidelijke oversteekroutes en een aantrekkelijker verblijfsklimaat. Deze uitgangspunten dienen nu als basis voor de verdere planvorming door de gemeente Rotterdam.
Dit deden we
Geef een beknopt overzicht van de belangrijkste impact, outputs/outcomes, acties of eindresultaten.
- We spraken wijkraadsleden, ondernemers en bewoners die het gebied elke dag gebruiken.
- We verzamelden de mening van 932 Rotterdammers via een online enquête: van dagelijkse forens tot festivalbezoeker.
- We vertaalden die inzichten in een ruimtelijke co-creatieworkshop in de Leeszaal Rotterdam West, waar deelnemers letterlijk de pleinen hertekenden.
- We formuleerden samen met de gemeente ontwerpprincipes voor de pleinen.
Bijzonder, want
De kracht van dit project lag in het combineren van data en dialoog. We gebruikten cijfers om patronen te zien en gesprekken om betekenis te geven aan wat mensen écht ervaren in de stad. Zo ontstond een genuanceerd beeld van wat Rotterdammers belangrijk vinden op de twee pleinen: overzicht, veiligheid en ruimte voor ontmoeting. Het project toont hoe onderzoek en co-creatie samen richting kunnen geven aan een stedelijke herinrichting die zowel functioneel als menselijk is.
Resulaat
Het onderzoek bracht de stem van ruim 900 Rotterdammers samen in één duidelijke richting: de Stadsoase. Bewoners en ondernemers gaven daarvoor duidelijke aanwijzingen: maak prettige looproutes, ruimte om te fietsen en te verblijven, en zorg voor minder chaos door het verkeer te scheiden. Dat zal voor een enkeling leiden tot langere reistijd, maar dat was de toegenomen verblijfskwaliteit en de verminderde overlast meer dan waard.
De uitkomsten gaven de gemeente Rotterdam niet alleen concrete ontwerpprincipes, maar ook het draagvlak om verder te bouwen aan een nieuw hoofdstuk voor de Twee Pleinen. Van drukke doorgangsplekken naar levendige stadspleinen die weer uitnodigen om even stil te staan — midden in de beweging van de stad.
